Een leuk experiment

Toen het vorige week echt warm weer was,  heb ik een leuk experiment gedaan. Ik heb meerdere kleuren geverfd in één pot, in de hoop dat er een mooi veelkleurig garen zou ontstaan.pot1

Ik vulde een pot met wol en plantmateriaal in lagen. De wol zat zigzag in de pot,  en ertussen zat plantmateriaal. Onderin stopte in Coreopsis in bovenin Wouw. Alles zat goed stijf aangedrukt in de pot,  om te voorkomen dat de kleuren teveel in elkaarzouden overlopen.

pot2

Ik heb er heet sodawater overheen gegooid,  en je zag de kleur direct ontstaan. Een steen er bovenop om alles goed aangedrukt te houden.

pot3

Na een paar uur zag de pot er zo uit.

pot4

 

Ik heb de pot 2 dagen in de volle zon laten staan.  Toen ik de strengen eruit haalde, zat er natuurlijk nog heel wat kleur in de pot,  en mengsel van geel en oranje, genoeg om nog een streng te verven.

Hier zie je het resultaat,  rechts de 2 veelkleurige strengen en links de streng die in het restbad is geverfd.

Ik ben er blij mee,  ik ga het nog eens proberen met andere planten.

Wouw

Wouw2

Dit is een Wouw,  ofwel Reseda luteola.  Ik heb vorig jaar erg mijn best gedaan om deze plant te kweken,  het is namelijk officieel DE bron van geel voor plantaardige ververs. Uiteindelijk heeft 1 plant de winter overleefd en is uitgegroeid tot een mooi groot exemplaar. Hier zie je een detail van de mooie spitse aren van de plant.

Wouw1

Met de Wouw verf je,  zoals met alle geelververs. Een poosje geleden heb ik als experiment een klein stukje van mijn plant geknipt om te kijken of het de goede Reseda is.  Er bestaat namelijk ook nog een zusje van deze plant,  de wilde reseda,  ofwel Reseda Lutea,  en die geeft ook wel iets geligs,  maar het is niet te vergelijken met een echte wouw.  Ik had toen slechts 18 gram plantmateriaal (planttoppen).

Die 18 gram heb ik overgoten met kokend water,  en klein beetje soda erbij,  nachtje laten staan,  nog even aan de kook brengen en laten afkoelen.  Daarna heb ik het afgegoten en een streng gebeitst garen erin gedaan. Het garen in het verfbad aan de kook gebracht en een klein uurtje heel zachtjes laten sudderen. In het verfbad af laten koelen. Het resultaat is een heel mooi licht citroengeel.

 

Ik heb de streng hier gefotografeerd tegen de achtergrond van een paar strengen die met verfkamille heb geverfd, zodat je het verschil in tint goed ziet.

Vandaag heb ik de plant voor een groot deel afgeknipt om er nog een verfbad van te maken. Ik heb een paar aren laten staan in de hoop dat ze zaad ontwikkelen en zich uitzaaien,  zodat ik volgende jaar misschien een paar meer planten Wouw heb.

 

Verder verven

Jullie hebben al een tijd niets van mij gehoord.  Dat komt gedeeltelijk omdat ik een paar keer weg ben geweest. Tussendoor heb ik wel geverfd,  maar dat was allemaal meer van wat ik al eerder heb gedaan.

Deze week van mijn schoonzus hier en zij is professioneel fotografe.  Kijk hier voor een impressie van haar werk.

Ik had wat verfpotten staan en zij heeft daar allemaal prachtige foto’s van gemaakt.

De coreopsis in de tuin doet het erg goed. Ik heb daar nog een verfbad van gemaakt. Dat verfbad heb ik verdeeld over 2 potten, in de ene ging wat soda,  in de andere wat zuur. dit zijn ze: de gele is de zure.

201513jul._4337kopie 201513jul._4276

201513jul._4305201513jul._4281kopie

Daarnaast had ik een indigobad gemaakt.  Ik moet daar nog wat verder mee experimenteren om er hier uitgebreid over te schrijven. Op dit moment volsta ik met een foto impressie.201513jul._4290 201513jul._4288 201513jul._4293 201513jul._4284 201513jul._4317 201513jul._4297

Deze laatste streng heb ik blauw over geel heen geverfd.

Tot slot nog een paar mooie foto’s van de geverfde strengen die ik al eerder had geverfd.

201513jul._4327kopie 201513jul._4328kopie 201513jul._4329kopie 201513jul._4335

Coreopsis

IMG_1081

Ik ben een weekje op vakantie geweest, het was een groeizaam weekje. De planten (en het onkruid) in mijn tuin waren flink gegroeid.
Vorig jaar heb ik een paar plantjes coreopsis gekocht,  en die zijn nu uitgegroeid tot flinke bossen, en toen ik thuis kwam zaten ze vol mooie gele bloemen.
Maar ja,  dan komt de verfster met haar schaar en dan heb je ineens dit:

IMG_1082

en dit;

IMG_1083

 

Een bak vol met ongeveer 180 gram bloemetjes. De planten zitten nog vol knoppen, en nu ik dit bericht schrijf, zitten ze alweer vol bloemen.

Ik behandel de bloemetjes zoals de verfkamille:  Ik giet er kokend water over,  en laat het geheel een nacht trekken,  daarna kook ik het geheel een uurtje. Ik laat het een beetje afkoelen en en giet dan het verfbad af door een nylonkous,  de bloemetjes in de kous doe ik bij het verfbad.
Ik heb gelezen dat coreopsis oranje kan verven als je er wat soda bij doet en geel in een zure omgeving en omdat er al zo veel geelververs zijn, ga ik nu voor oranje. Met wat soda verkleurt het verfbad prachtig oranje,  niet te veel, want dat vindt de wol niet zo lekker. Ik kom uit op een pH van ongeveer 9.

Een streng gebeitst garen erin en kijk, wat een kleurtje!!

IMG_1088

Het is toch bijna niet voorstelbaar dat je uit die gele bloemetjes deze kleur oranje haalt!!
Er zit nog heel wat kleur in het verfbad,  daar kan ik nog verder mee spelen,  daarover later meer.

SONY DSC

 

Hier nog wat kleurtjes bij elkaar, van links naar rechts:

narcisbloemen
fluitenkruid
verfkamille (dit is de streng uit mijn vorige bericht)
verfkamille in een veel geconcentreerder verfbad dan de middelste streng
coreopsis.

Ik moet wel zeggen dat mijn fototoestel de 2 rechter strengen wat roder maakt dan ze in het echt zijn,  maar het lukt niet om een beter foto te maken.

Je hebt geel en GEEL

Ik heb al best mooie gelen geverfd de afgelopen weken.IMG_1107

Je ziet ze op deze foto, van links naar rechts brandnetel voorbad,  brandnetel, fluitenkruid en narcisbloemhoofdjes.

Maar kijk eens wat er gebeurt als ik deze,  net geverfde, streng erop leg.

IMG_1106

Op de een of andere manier verbleken alle eerdere gelen,  een beetje doordat de camera ze nu minder goed pakt,  maar in werkelijkheid is dit ook zo.

Die bovenste streng heb ik geverfd met verfkamille,  officieel anthemis tinctoria.  Dat “tinctoria”  in de wetenschappelijke naam is latijn voor verfplant,  de bijzonder krachtige kleurstof in deze plant is dan ook al heel lang bekend.

1024px-Anthemis_tinctoria_001De verfkamille is een wilde plant die in Nederland voorkomt,  maar je ziet hem niet zo vaak. Nu zijn er natuurlijk heel veel van die paardenbloem/margrietachtige bloemetjes die bloeien in de bermen. De meeste daarvan zijn geen verfkamille. Je herkent de verfkamille aan de volgende kenmerken.

  • De bloem heeft helder gele bloemen die lijken op madeliefjes (dus een hartje met bloemblaadjes eromheen). De bloemen zijn ongeveer 2 keer zo groot als madeliefjes.
  • De plant heeft zeer fijn geveerd blad, zoals op de foto hieronder.
  • Als je het blad kneust tussen je vingers, dan ruikt het naar kamille.IMG_1108

Ik heb een paar verfkamilleplanten in mijn tuin, maar die zijn nog vrij klein, ze beginnen net in bloei te komen.
Maar,  een poosje geleden ontdekte ik, op een wegberm hier in de buurt een heel veldje vol verfkamilles, en die zijn de afgelopen tijd in bloei gekomen.

Je gebruikt alleen de bloemhoofdjes voor het verfbad.

IMG_1100

Eigenlijk heb je 200 gram nodig voor een verfbad voor een streng van 100 gram garen,  maar ik had maar 85 gram bloemetjes,  en ik wilde het toch proberen.
Dus, bloemetjes in de pan, water erbij een een klein uurtje koken,  die dunne bloemetjes geven hun kleur gemakkelijk af. Vervolgens een streng gebeitst garen erin, en een klein beetje soda om de gele kleur te versterken. Nog een klein uurtje tegen de kook aan, laten afkoelen in het verfbad,  en zie hier het resultaat.
(Ik had dit ook prima in een glazen pot in de zon kunnen doen,  maar die zon wil hier niet zo erg de laatste paar dagen, en ik was te nieuwsgierig om te wachten).

IMG_1106

De planten op het veldje dat ik heb ontdekt staan nog vol in knop, om de paar dagen zitten ze weer overvol met bloemen. En plukken stimuleert de ontwikkeling van nog meer bloemen. Je kunt de bloemetjes  rustig laten drogen voor gebruik, dus ik ben aan het verzamelen om de 200 gram vol te maken, zou dat nog geler dan geel worden.

Ik ben als de dood, dat een of andere bruut van een wegwerker een keer besluit dat dat strookje hoognodig gemaaid moet worden……

 

Brandnetel

IMG_1103

Deze strengen heb ik geverfd met brandnetels.  Die staan natuurlijk overal. Handschoenen aan en plukken maar. Ik heb ongeveer 500 gram verzameld.

Ik heb de brandnetels in de pan gedaan en er kokend water bij gedaan. Dat heb ik een nacht laten staan,  daarna aan de kook gebracht, af laten koelen en afgegoten. In dit verfbad heb ik de meest rechtse streng geverfd.

Vervolgens heb ik weer kokend water op de brandnetels gedaan.  Een nacht laten staan, en aan de kook gebracht. Deze keer heb ik het een uurtje laten koken en er een theelepeltje soda bijgedaan. Na het afkoelen en afgieten, heb ik het verfbad in tweeën verdeeld. De ene helft ging in een pot, en daar heb ik de middelste streng in geverfd (2 dagen buiten met zo nu en dan wat zon). De andere helft ging in de koperen pot. Garen erin en een uurtje gekookt, Dat is de linker streng.

Ik vind het resultaat best aardig, maar ik ben er niet kapot van. Ik denk niet dat ik nog vaak met brandnetel zal verven.

Hier heb ik de brandnetel strengen gefotografeerd samen met de strengen die zijn geverfd met Fluitenkruid. De middelste 2 zijn Brandnetel, de buitenste 2 zijn geverfd met Fluitenkruid. De kleuren van het Fluitenkruid spreken mij meer aan.

IMG_1104

 

Oh ja,  ik gebruik dit jaar altijd dit garen.  Al het garen dat ik verf is eerst gebeitst.

Verder met varens

IMG_1101

 

In dit bericht, schreef ik over een verfbad van varens dat ik heb gemengd met een fluitenkruidbad.
Ik heb het varenbad afgegoten en de pan met de varenresten nog even laten staan en na een tijdje zag ik dat het restje vocht dat er uitliep heel donker roodbruin was. De varenmassa was inmiddels ook erg donker geworden.
Ik heb er toen nog een keer kokend water op gegoten, het een dag laten staan,  nog een keer aan de kook gebracht, nog een klein beetje soda erbij en rustig laten afkoelen. Het resultaat was een heel donker verfbad en ik hoopte er een nog diepere kleur uit te krijgen dan  ik eerder had gekregen (de middelste streng op bovenstaande foto). Ik heb er een streng wol ingedaan en die heeft 3 dagen in een pot in de zon gestaan, maar de kleur werd hetzelfde als de eerdere strengen.
Het leek mij leuk om te kijken of de zuurgraad invloed zou hebben op de kleur. Omdat ik soda had toegevoegd had het verfbad een hoge pH-waarde. Ik heb er beetje bij beetje zuur aan toegevoegd (dat had azijn kunnen zijn, maar ik gebruik meestal citroenzuur; dat is te koop kristalvorm, het ziet eruit als suiker, maar het is verschrikkelijk zuur).
Hiermee veranderde de kleur maar een heel mooi oranjebruin.

Ik ben blij met de kleuren die uit de varens komen, heb nog een bos geplukt en ik ga kijken of ik er nog meer tinten uit kan halen door de zuurgraad te variëren.

De meest rechtse streng op de foto is ook geverfd met varen, hiervoor gebruikte ik het verfbad dat ontstond na de eerste keer opkoken, zonder toevoeging van soda.

Over zuren en basen en wat dat met verven te maken heeft.

In de vorige berichten heb ik het al vaak gehad over het toevoegen van soda aan een verfbad, om daarmee de kleur te beïnvloeden. In dit bericht zal ik daar wat mee over schrijven.
Iedereen weet wat het woord zuur betekent, zuur kun je proeven, en sommige dingen zijn zuurder dan andere.  In de scheikunde wordt dit wat preciezer beschreven,  hoe zuur iets is heeft toemaken met het aantal H-plus ionen in een vloeistof,  hoe meer hoe zuurder. Hoe zuur iets is,  wordt beschreven door de zuurgraad, officieel heet dat de pH-waarde. Het gekke is, hoe lager de pH-waarde,  hoe zuurder de vloeistof, keuken azijn heeft een pH waarde van ongeveer 3, gewoon water, helemaal niet zuur dus, heeft een pH waarde van 7. Schoonmaakazijn is nog wat zuurder dan keukenazijn,  de pH zal dus 2 of 1 zijn.

Het tegenovergestelde van zuur is veel minder bekend,  dat heet basisch.  De pH-waarde schaal loopt van 0 tot 14,  waarbij 0 het allerzuurst is,  7 is neutraal,  en alle waarden hoger dan 7 zijn basisch.  Soda (dat is een base) maakt een vloeistof basisch. Nu is het grappige dat zuren en basen samen in 1 vloeistof elkaar opheffen.  Een zuur en een base gaan en chemische reactie met elkaar aan,  waarbij zowel het zuur als de base verdwijnt,  en er ontstaat koolzuurgas en water.  Als je soda in azijn doet,  gaat het heel erg bruisen,  dat bruisen komt door het koolzuurgas dat ontstaat en als gasbelletjes eruit wil.

Nu is het zo dat de zuurgraad van een verfbad heel sterk van invloed kan zijn op de kleur die uiteindelijk ontstaat. Veel gele verfbaden worden versterkt door toevoeging van soda. Soda en azijn kun je gebruiken om de zuurgraad van je verfbad te beïnvloeden,  en als het daarbij gaat bruisen,  is dat niet erg, dat is gewoon koolzuurgas dat ontsnapt uit de oplossing.

Nog 1 ding over zuur en basisch. Wol heeft het veel meer naar zijn zin in een zure omgeving dan in een basische. Wees daarom zuinig met soda,  bij een erg hoge pH waarde,  dus in een verfbad met veel soda wordt de wol stug en hard.

Je kunt de pH-waarde van een verfbad meten. Dat doe je met pH-papier.  Je houdt een stukje van het papier even in het verfbad, en de kleur die op het papier verschijnt vertelt je de pH-waarde.

Deze foto heeft niets met dit verhaal te maken,  ik heb hem vorig jaar gemaakt van mijn verfacties toen met meekrap en guldenroede, ik vind een verhaal zonder foto niet leuk.

SONY DSC

 

Fluitenkruid en Varens

IMG_1089

 

Net als gewone verf,  kun je ook plantenverfbaden mengen. Daarover gaat dit bericht.

Een dag of 10 geleden heb ik, op de valreep, nog een grote bos Fluitenkruid geplukt,  ongeveer 900 gram in het totaal.  De varens, waarmee je ze mooi kunt verven, blijken ook in mijn tuin onder de hortensia’s te groeien,  daar heb ik ongeveer 400 gram van afgeknipt.

Zowel van het Fluitenkruid als van de varens heb ik een verfbad gemaakt: Net onder water in een grote pan,  theelepeltje soda erbij, tijdje koken (Fluitenkruid ongeveer een uur,  varens ongeveer 3 uur)  af laten koelen met het plantmateriaal in het bad.  Daarna heb ik de verfbaden afgegoten.

  • IMG_1070 IMG_1072

Deze foto’s geven een indruk van de kleur van beide verfbaden, Fluitenkruid links, Varens rechts.

Ik heb 3 potten genomen,  daarin giet een klein beetje van de fluitenkruidsoep, de 2e wordt halfvol,  en de 3e wat voller.

IMG_1071

Vervolgens gaat de varensoep erbij, zodat de potten ongeveer even vol zijn.

IMG_1073

Zo is het verschil niet zo groot,  maar ik doe in elk van de potten een streng wol, en dan

IMG_1075

zie je een duidelijk verschil in kleur.  Het is mooi weer geweest de afgelopen tijd. De potten zet ik in de volle zon,  hiermee bereik je een temperatuur van tegen de 40 graden in de potten,  en dat is voldoende om te verven, tenminste als je bereid bent om de potten een hele,  of liefst 2 hele dagen in de zon te laten staan. Dat heb ik gedaan,  2 dagen dus, en dit is het resultaat:

IMG_1089

 

Helemaal links een streng die al eerder heb geverfd met fluitenkruid,  en helemaal rechts een streng die ik al had geverfd met varens,  daartussen de gradaties die ik nu heb geverfd.

En dan:

IMG_1091

Ik heb het verfbad van de varens na een uurtje koken,  en voordat ik de soda had toegevoegd, voor de helft afgegoten,  en er nieuw water aan toegevoegd. In dit “voorverfbad’ heb ik een streng garen geverfd (in een pot, 2 dagen in de zon),  het resultaat zie je op bovenstaande foto,  helemaal links.

Varens

IMG_1057

Gisteren kwam ik in het bos van Nienoord bij Leek deze varens tegen, heel, heel veel, en ik weet dat je daarmee kunt verven. Dus heb ik wat varenbladen geplukt.
Ik moet zeggen dat ik niet precies weet welke varen dit is,  maar hij lijkt wel erg veel op het plaatje in mijn verfboek,  en dus heb ik het er maar op gewaagd.

Ik had ongeveer 400 gram blad en daar heb ik op de gebruikelijke manier een verfbad van gemaakt:  een beetje fijn knippen,  net onder water en dan koken. Varen heeft wat meer tijd nodig dan veel andere planten,  ik heb het ongeveer 3 uur tegen de kook aan gehouden. Omdat het verfbad niet echt veel kleur kreeg heb ik er wat soda bij gedaan (ongeveer 1 theelepeltje). Ik heb het verfbad met plantmateriaal erin af laten koelen, en vanochtend was het heel donker, misschien was het  zonder soda ook wel goed gegaan. De varen resten heb ik uit het verfbad gezeefd.

Ik heb de helft van het verfbad gebruikt en heb daar een streng van 100 gram gebeitst garen in gedaan,  klein uurtje sudderen,  en moet je kijken wat een kleurtje:

IMG_1059prachtig roodbruin,  en dat terwijl ik licht mosgroen had verwacht.  Nu blijkt dat er in het boek staat dat je bij heel jong blad (ongeveer 15 cm lang) groenig geel krijgt en bij oudere bladeren andere kleuren, mijn bladen waren al behoorlijk groot. Ik ben er erg blij mee, deze kleur had ik nog niet.

Het oorspronkelijke kleurbad leek wat meer oranje dan de kleur die nu op de streng zit. Dat zou kunnen komen door het koken van het garen in het verfbad. Je kunt, met sommige planten ook koud verven,  door een streng wol gewoon lang (minstens 24 uur) in een verfbad te laten staan.  Ik had maar de helft van het verfbad gebruikt, in de andere helft van het verfbad zit nu nog een streng, die laat ik er een dag of 2 in staan, ik ben benieuwd naar de tint die daarop komt.

IMG_1060Hier een totaal overzicht van de kleuren tot nu toe,  van links naar rechts: geel en groenig uit Fluitekruid, dan 3 strengen die zijn geverfd met meidoorn,  daarna een streng narcis, en tot slot mijn varen.